Yazılım

Yapay zeka kavramı bugün olduğu gibi yakın gelecekte de önem kazanmaya devam edecek. Teknolojinin gelişimiyle yapay zeka çözümleri son yıllarda hayatımızda oldukça etkili dönüşümler sağlıyor. Eğer yapay zeka hakkında özet ve anlaşılır bir kaynak arıyorsanız şize çok başarılı bir web semineri önerim var: Dr. Şebnem Özdemir ile Yapay Zeka Web Semineri İstinye Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölüm Başkanı ve Fütüristler Derneği Başkan Yardımcısı Dr. Şebnem Özdemir, yapay zeka konusunda oldukça tecrübesi olan ve halen aktif olarak akademik çalışmalarını devam ettiren değerli bir bilim insanı. ...

Önceki yazımda ICO (initial coin offering)’nun tanımı hakkında bilgiler vermiştim. Şimdi de bu fonlama yönteminin nasıl çalıştığı hakkında bilgi öğrenelim. ICO nasıl çalışır? [caption id=“attachment_3569” align=“aligncenter” width=“614”] ico-nasil-calisir?[/caption] Yatırım almak isteyen girişimci öncelike projesinin duyurusunu yapar. Bu duyuruyu web sitesinde veya popüler forumlarda (Bitcointalk) yaparlar. ICO fonlamasının özellikle blockchain veya kripto para projelerine dayandığından daha önce de bahsetmiştim. Fonlama için belli bir süre ve belli bir hedef yatırım tutarı belirlenir. Yatırım yapmak isteyenler web sitesine girip USD, EUR, BTC, ETH gibi bir para birimleriyle “token” satın alırlar. Fonlama bitip proje hedefine ulaştığında yatırımcı anlaşmasına göre ya token elde eder veya örneğin bitcoin gibi bir kirptopara cinsinden ödeme yapılır. Eğer proje çok ilgi gören ve başarılı bir proje ise çok karlı bir yatırım olarak geri dönebilir. ...

Günümüzde oldukça popüler hale gelen bitcoin hakkında en çok sorulan sorulara cevaplar hazırladım. Bitcoin ile ilk defa tanışıyorsanız önce “Bitcoin nedir?” konulu yazımı okumanızı tavsiye ederim. Bitcoin Neden Bu Kadar Popüler? "Bitcoin nedir" sorusunun cevabını kısaca öğrendik. Peki nasıl bu kadar popüler oldu? Ülke sınırı yok, kanunlarana tabi değil, kart ücreti gibi ücretler yok, komisyon yok, gizlilik var ve çok kolay. İşte bu sebeplerle bitcoin kullanımı hızla yayıldı. Sağlam bir altyapısı olması da etkili elbette. Satoshi Nedir? "Bitcoin nedir" sorusunun devamında "Satoshi nedir?" sorusu geliyor desem abartılı olmaz. Bitcoin'in para birimi BTC olarak kullanılır. Kuruş olarak en küçük kısmı da 100 milyonda 1 BTC'dir. Buna da "Satoshi" adı verilir. Bitcoin Nasıl Üretilir? Bitcoin'in tamamen şeffaf bir teknolojisi vardır. Tamamen açık olan teknik dokümantasyona göre madencilik için karmaşık matematik işlemlerini yapmak gerekiyor. Bu da oldukça kuvvetli CPU (işlemci gücü) ihtiyacı anlamına geliyor. Bu gücü harcayıp istenen problemi çözen ve bunu kanıtlayanlara ödül olarak bitcoin verilir. Bitcoin böyle ihraç olur. Bunun dışında el değiştirerek tedavülde dolaşır diyebiliriz. Madencilik Havuzu Nedir? İlk çıktığı senelerde madencilik daha çok getirisi olan bir işlemdi. Çünkü geçen her sene madencilikten elde edilen bir blok için verilen ödül yarıya düşüyor. 2017 itibariyle bu ödül 12.5 BTC. Dolayısıyla madencilikte de havuzlar oluşturarak daha verimli işbirlikleri sağlanıyor ve güçler birleştiriliyor. Çözülmesi beklenen problemde bir rastlantısallık da söz konusu. O yüzden örneğin 100 cihaz ayrı ayrı çalışırsa içlerinden birisi yarışı kazanacak ve diğerlerinin harcadığı zaman ve elektrik boşa gidecektir. Üstelik tek bir cihazın bitcoin üretmesi kabul edilebilir süreler değildir. Bu sebeple havuzlar oluşmuştur. Havuzlarda çeşitli kazanç modelleri vardır. Şu an o konuya girmeyeceğim. Siz de bir bitcoin madencilik cihazı alıp bu tür bir havuza dahil olabilirsiniz. ...

Büyük veriyi kısa bir yazıyla tanıtmak çok da kolay değil. Hakkında onlarca kitabın yazıldığını düşünürsek bu beni doğrular. Bu yazıda öncelikle “big data hakkında genel bilgiler” vermeye çalıştım. Big Data Nedir? Türkçeye "Büyük Veri" olarak çevirebileceğimiz "Big Data" basit bir ifadeyle "bir düzene uyan veya uymayan, artan hızla büyüyen ve depolanan büyük hacimli veriler" şeklinde ifade edebiliriz. Zamanla "verimlilik" ve "müşteri memnuniyeti" kavramlarının önem kazanmasıyla bu tür analiz ihtiyaçları da artmıştır. Büyük veri bu ihtiyaçlardan ortaya çıkmış bir kavramdır. Teknolojinin ilerlemesiyle üretilen verilerin hacminde ciddi artışlar meydana gelmiştir. Buna paralel olarak depolama kapasiteleri de artış gösterince artık çok büyük verileri depolamak mümkün olduğundan “büyük veri (big data)” kavramı daha da işlerlik kazandı. Fakat verilerin boyutu arttığından klasik veri işleme yöntemleri yetersiz kalmaya başladı. En bilinen örnekle “ilişkisel veritabanları” bu kadar yoğun verileri kaydetmekte yavaş kaldılar. Bu sebepler daha modern işleme yöntemleri de ortaya çıktı. Oracle, IBM ve Microsoft gibi dünya devi şirketler bu konuda çok büyük paralar harcamaktadır. ...

Çocuklarda kodlama eğitimin öneminden daha önce bahsetmiştim. Bir çok okulda artık kodlama dersleri veriliyor. Bunları takip edip çocuklarımızı yönlendirebiliriz. Bu imkanı bulunmayan veliler ise en azından çocuklarını konuya ısındırmak için online web sitelerine bakabilirler. Bu yazımda çocuklar için kodlama hizmetleri sunan başarılı siteler hakkında bilgi vermeye çalışacağım. Çocuklar İçin Kodlama Siteleri Nasıl Öğretiyor? Kodlama temellerine baktığınızda komut dizilerini öğrenmek ve bunları doğru biçimde şekillendirmek işin temeli diyebiliriz. Aşağıda paylaşacağım sitelerin hepsi bunu oyunlaştırarak çocuklara sunuyor. Oyunlaşan bir iş çocuklar için (hatta yetişkinler için de) keyifli hale geliyor. Basit görevlerden zor görevlere doğru komutları yazmanız isteniyor. Online Kodlama Siteleri Ne Kadar Başarılı? Benim gözlemlerime göre bu siteleri takip eden çocukların kodlama yeteneklerinde olumlu gelişmeler oluyor. Ben oğlumda denediğimde çok çabuk kavradığını gördüm. Fakat ilgi şart onu vurgulamak isterim. Eğer severek yapıyor ve siz de çok fazla zorlamıyorsanız yani sıkılmıyorsa faydalı olacaktır. Online Kodlama Öğreten Siteler 1. https://studio.code.org/ Code.org, bu konudaki en başarılı sitelerden birisi. Türkçe desteği de olan sitede yeni başlayanlardan daha ileri seviyeye kadar birçok kaynak bulabilirsiniz. “Hour of Code / Kodlama Saati” adı verilen kavram yeni başlayanlar için uygun. Bu harekete destek veren çeşitli sitelerin kendine özgü eğitimlerini sitede bulabilirsiniz. Code.org, tüm dünyada 180 ülkeye yayılmış başarılı bir girişim. ...

Dijital ortamlarda geçirdiğimiz süre arttıkça kullandığımız şifre sayısı da artıyor. Bu şifreleri güvenli bir şekilde saklamak da çok önemli bir ihtiyaç. Bu ihtiyacı karşılamak için çok faydalı bir programdan bahsetmek istiyorum: PasswordSafe Öncelikte şifrelerimizi bir dosyanın içine yazıp saklamanın tehlikelerinden bahsetmek gerekiyor. Aslında oldukça açık; eğer bu dosya birisinin eline geçerse tüm şifrelerinizi çaldırabilirsiniz. Bu sebeple şifreleri “şifreleyerek” saklamak daha güvenli bir yol olacaktır. PasswordSafe sayesinde şifrelerimizi güvenli biçimde saklayıp yönetebiliyoruz. PasswordSafe profil bazlı çalışan bir program ve 3-4 adet dosyayı bir ortama (USB gibi) kopyalayarak çalıştırmanız mümkün. İlk girişte “.psafe3” uzantılı bir dosya oluşturup tüm bilgileri onun içinde saklıyor. Programa giriş için de bir “ana şifre” belirlemeniz gerekli. Programı belli bir süre kullanmazsanız otomatik olarak kitleniyor ve ilk kullanımda tekrar şifre soruyor. ...

TrueCrypt, disk şifreleme programları arasında popüler bir açık kaynak kodlu programdır. TrueCrypt programı ücretsiz olmasına rağmen çok iyi yazılmış ve stabil hale gelmiş bir uygulamadır. Şifreleme algoritmaları kullandığından üst düzey bir yazılım bilgisi gerektiren bir yazılımdır. TrueCrypt programını indirmek için; truecrypt indirme sayfasına gitmeniz yeterli. Şimdi “TrueCrypt Disk Şifreleme” hakkında biraz daha bilgi verelim. TrueCrypt Nedir? Saklamak veya gizlemek istediğiniz dosyalarınız var ise truecrypt sayesinde bir sanal disk oluşturup, kullanmak istediğinizde sisteme bağlayıp sonra da sistemden ayırıp herşeyi tek bir dosyada saklayabilirsiniz. Elbette herşeyin saklandığı dosyayı diske bağlamak için seçtiğiniz şifre gerekli olacaktır. Bu programı doğrudan USB disk üzerinden de çalıştırabilirsiniz. TrueCrypt Disk Şifreleme Nasıl Çalışır? "TrueCrypt Format.exe" ile formatlamak için bir boyut seçiyorsunuz (örneğin 1025MB) ve bunun depolanacağı yeri gösteriyorsunuz. Şifreleme algoritmasını da seçtikten sonra (bilginiz yok ise değiştirmeden geçin) program size formatlanmış dosyayı oluşturuyor. Sonra "TrueCrypt.exe" programından bu dosyayı seçip önceden belirlediğiniz şifreyi girerek istediğiniz disk harfini de belirtip sisteme ekliyorsunuz. Örneğin "T:" diskini seçerseniz 1GB'lık bir T: diskiniz oluşur. İçine istediğiniz kopyalamayı yaparak sonra da sistemden koparabilirsiniz. TrueCrypt'in Ücreti Nedir? Truecrypt "open source" yani "açık kaynak kodlu" bir yazılım. Yani ücretsiz. Fakat gelişmek için bağış kabul ediyorlar. Güncelleme: TrueCrypt Artık Geliştirilmiyor! Bu yazıyı yazdığım zamanlarda truecrypt bir efsaneydi. Bence hala daha öyle ama artık geliştirilmediği için güvenli bir kullanımı olduğunu söyleyemeyiz. Yani artık sadece eğer elinizce truecrypt ile şifrelenmiş bir diskiniz varsa onu açmak için kullanabilirsiniz. Güvenli bir depolama için artık truecrypt güvenli değil! (truecrypt sitesi download alanını okuyabilirsiniz) TrueCrypt Ekran Görüntüleri

Hiç şüphe yok ki; teknoloji her geçen gün hayatımıza biraz daha giriyor. Artık bazı teknolojik cihazlar olmadan yaşayamıyoruz! Cep telefonunuzu evde bırakıp geçireceğiniz bir günü düşünün mesela. Bu cihazların hepsi yazılım ile programlanıyor ve bize sunuluyor. Bu hızla artan ihtiyacı karşılamak için her geçen gün yazılım sektörü de hızla genişliyor. Çocuklarda yazılım eğitimi ve önemi de burada ortaya çıkıyor. Günümüzde yazılım öğrenme yaşı oldukça erken yaşlara kadar indi. Artık lise ve hatta ilköğretimde bile yazılımın temellerini öğreten dersler var. Peki çocuklarda yazılım eğitimi neden bu kadar önemli? ...

İşte Windows 10 Windows 10 ile artık herkes tanıştı. Microsoft akıllı hamleler yaparak mevcut sürümlerden yükseltmeyi oldukça kolaylaştırdı. Hatta çoğu kullanıcı ücretsiz olarak yükseltti. İşletim sistemini değiştirmek önemli bir karar. Peki Windows 10‘a geçmek çok şart mı? Windows 10’a hemen geçmek gerekir mi? Buna karar vermek için gelin windows 10 ile gelen yeniliklere bir göz atalım: Cortana Google Now ve Siri'yi muhtemelen bilirsiniz. Cortana da Microsoft'un sesli komut olan danışman yazılımı. Artık sorular sorarak yardım alabileceğiz. Multi-platform Uygulamalar Şimdiye kadar Windows'un farklı cihazlardaki işletim sistemleri de farklıydı. Yani windows 8 için yazılan bir uygulamayı windows bir tablet veya cep telefonu için tekrar yazmak gerekiyordu. Windows 10 ile birlikte uygulamalar tüm windows platformlarına birden geliyor. Spartan Yıllardır bıktığımız IE altyapısından sanırım microsoft da bıkmış olmalı ki; tamamen baştan bir tarayıcı yazmaya karar vermişler. Spartan, windows 10 ile gelen yeni nesil tarayıcı olarak görücüye çıktı. Ayarlar Kullanılabilirlik günümüzde oldukça önemli. Bence Google firmasının inanılmaz yükselişi buna dayanıyor. Her neyse bundan Microsoft da ders almış olacak, artık tek bir noktadan gayet basit bir şekilde tüm ayarları yapabileceğiniz bir arayüz sunmuş. Continuum Teknolojinin gelişmesiyle cihazlar farklı modlarda kullanılabiliyor. Örneğin dizüstü moddaki bir bilgisayarın bir parçasını çıkararak tablet pc haline getirebiliyoruz. İşte bu hareketlerinizin işletim sistemi tarafından algılandığını ve buna göre görünümü adapte ettiğini düşünün. İşte continuum bunu sağlıyor. Continuum windows 10 ile gelen gayet yenilikçi ve gerekli bir özellik. Oyun Artık Xbox ve Windows 10 PC'leri birbirlerini görebilecek ve birlikte oyun oynayabilecek. Sony'nin önceden yaptığı atılımlara cevap olarak gelişen bir özellik sanırım. Ücretsiz Yükseltme Evet, ilginç geliyor değil mi? Microsoft ücretsiz olarak işletim sistemim veriyor :) Fakat bu doğru. Windows 7 ve Windows 8.x sahipleri bir sene boyunca Windows 10'a ücretsiz geçebilecekler. Bu hamlenin altında yatan şey bence şu; artık altyapı ücretsiz sunularak sağlanan servis ve uygulamalardan gelir sağlanması modeli popüler. Örneğin bedava bir oyuna harcadığınız paraları düşünün... İşte demek istediğim bu. Windows 10'a ücretsiz geçin ki; masaüstü için aldığınız bir uygulamayı cep telefonu veya tablet için de kullanarak sisteme para kazandırın. Bana Sorarsanız Eğer Windows kullanıyorsanız geçmenizi tavsiye ederim. Fakat çok eski bir PC kullanıyorsanız iyi düşünün. Benim 8 senelik dizüstü bilgisayarım var. Henüz geçirmedim ama yılsonuna kadar geçirmeyi planlıyorum. Yükseltme uygulaması zaten donanımın yeterli olup olmadığını denetliyor. Ben "beğenmedim" diye geri döneni görmedim.

Okumadıysanız öncelikle “Dark Data (Karanlık Veri) Nedir? Neden Önemlidir?” yazımı okumanızı tavsiye ederim. Yazıda karanlık verinin nasıl ortaya çıktığından bahsetmiştim. Şimdi ise bu veriyi nasıl yöneteceğiz ona göz atalım. Bildiğiniz gibi yönetmemiz gereken büyük bir veri var. Gereksiz karanlık verinin oluşumu engellemek için başlıca önlemleri şöyle özetleyebiliriz: Yeterince Analiz Yapın "Şimdilik her bilgiyi alalım da sonra ayıklarız" veya "Biz herşeyi kaydedelim bakalım neleri kullanacağız..." gibi yaklaşımlarla büyük veri analizlerine girmemek gerekiyor. Projemize yeterince vakit ayırıp bize gereken verileri dikkatlice süzerek analiz yapmalı ve sadece gereken verileri saklamalıyız. En başta alacağımız bu önlem ileride çok işimize yaracaktır. Haydi analize! Verilerin Sadeleştirilmesi Büyük verinin mutlaka "geçerlilik zamanı" vardır. Kaydedilen verileri ömürlerine göre sınıflandırarak; ömrünü tamamlamış olan verileri kalıcı olarak silebiliriz. Böylece gereksiz ve veri açığı doğurma riski bulunan eski verilerden kurtulabiliriz. Verilerin Yedeklenmesi Verilerin hacmi büyük ve üretim hızı yüksek olduğundan yedekleme çok önemli. Yedeklenmeyen bir yapı çok hızla performans sorunlarıyla karşı karşıya kalabilir. Halbuki yukarıda bahsettiğim sadeleştirmeden sonra hala daha durması gereken verileri yedekleyebiliriz. Fakat veri çok büyük olduğu için "bütün yedek" yöntemleri yerine "değişen verinin yedeklenmesi" mantığıyla çalışan modern yedekleme yöntemleri önerilmektedir. Aksi halde yedekleme işi kabusumuz olabilir! Yedekleme sonrası disk ihtiyacı daha rahat kontrol altında tutulabilir. Verilerin Şifrelenmesi Büyük verinin belki de en önemli tehlikesi "gizli" bilgilerin açığa çıkma tehlikesidir. Bunun önüne geçmek için verilerin "şifreli" olarak saklanması öneriliyor. Buna paralel olarak yedeklerimizi de şifreli tutacak yazılımlara yönelmek iyi bir çözüm olabilir. Şifreleme için "hassas" verinin en başta analiz edilmesi faydalı olacaktır. Yoksa sonradan başınıza bir dert açana kadar o veriyi hissetmezsiniz bile... Yukarıda bahsettiğim önlemler “karanlık veri (dark data)” oluşumunu önceden azaltıcı etki sağlayacak ve yürüyen sisteminizi de karanlık verinin maliyetlerinden kurtaracaktır diye umuyorum. ...

Bir önceki “Big Data (Büyük Veri) Nedir? Ne İşe Yarar?” yazımda büyük veriden bahsetmiştim. Şimdi de büyük veriye paralel olarak ortaya çıkan Dark Data (Karanlık Veri) hakkında bilgi vermeye çalışacağım. Dark Data (Karanlık Veri) Nedir? Karanlık veri henüz yeni bir kavram (en azından bu yazıyı yazarken yeniydi). Bu kavrama sadece Gartner'ın IT Sözlüğü'nde yer verilmiş (bakınız: Gartner IT Glossary > Dark Data). Özetle etkin olarak hiçbir şekilde kullanılmamasına rağmen yine de saklanan verilere "karanlık veri" deniliyor. Büyük veri (big data) analizi için çok büyük boyutlarda (terabayt küçük kalıyor öyle düşünün) veri depolandığından bahsetmiştim. Hacimli veriler toplamaya başlayacaksanız mutlaka iyi analiz yapmalısınız. Başta detaylı düşünülmeyen noktalar ileride farkına bile varamayacağınız “karanlık veriler” oluşturmanıza neden olabilir. Yürüyen bir sistemde de bunları temizlemek ve bu konudaki verimsizlikleri ortaya çıkarmak çok zor olabilir. ...

Apple bu hafta iOS 9‘u da sonuda duyurdu. Apple konusunda şimdiye kadar bir çok yeniliğe imza attı. Fakat Samsung ve androidin gelişmesiyle birbirlerinden bir takım özellikleri “esinlenmeye” başladılar. Bunu gayet de doğal buluyorum. Apple iOS 9 İle Gelen Yenilikleri “Apple iOS 9 Tanıtım” sitesinden inceleyelim bakalım… ...

Google, en son yaptığı panda güncellemesiyle SEO kurallarındaki bazı kavramların değişmesine yol açtı. Bildiğimiz gibi sayfanın görünen kısmındaki içeriğin kalitesine göre (bkz: Google Page Layout Algoritması) sonuçların sıralama değerlerini yeniden hesapladı. Günlük ziyaretleri ani düşüş yaşayan site sahipleri bazı çözümler için düzenlemelere gittiler. Panda güncellemesi kapsamında yapılan düzenlemelerden birisi de "thin content" denilen değeri olmayan yazıları bulunup temizlenmesidir. Bunun için iki ana teknik var: Uzun süredir ziyaret edilmemiş yazıların temizlenmesi. İçeriği yetersiz ve çoğunlukla çok az kelime içeren yazıların temizlenmesi (unutmayalım, yazı uzunluğunun kısa olması içeriği kesinlikle değersiz kılmaz!). Ben şu an 2nci maddeyi rahat bir şekilde irdelemek için bir wordpress kodu yazdım ve bunu paylaşmak istiyorum. Şu an wordpress-plugin yapamadım ama en kısa sürede yapacağım. Aşağıdaki thinContentWordCount.php dosyasını indirip kullanmak istediğiniz dizine kopyalayıp hemen kullanabilirsiniz. ...

Yazılım geliştirmelerini yaptığım www.TurkNikon.com sitesinin bir Facebook uygulaması olan “BenNikonum” hayata geçti! “Fotoğrafını yükle, sloganını ekle ve paylaş” mottosuyla yola çıkan uygulama özünde çektiğimiz fotoğrafları daha iyi ifade etmek için sloganımızı ekleyip facebook duvarımızda paylaşmak üzerine kurulu. Yazılım altyapısı olarak uygulamayı facebook php api ve OAuth 2.0 protokolünü kullanarak kodladım. Ayrıca mysql‘de de verileri tutmak gerekti elbette. Haydi siz de hemen deneyin! Sizce uygulama güzel olmuş mu? Yorum yaparsanız sevinirim… ...

İnternette sunulan çevrimiçi araçlar her geçen gün masaüstü yazılımlara olan ilgiyi azaltsa da; bilgisayar kullanımı tamamen bulut-bilişime geçene kadar (tamamen geçer mi bu çok uzun bir tartışma) masaüstü yazılımlara hep ihtiyaç duyacağız. İşte tam da bu tanıma uyan çok güzel bir yardımcı programdan bahsetmek istiyorum: Fenses! PC masaüstümüzün organize edilmesi ve gruplanması her zaman sorun olmuştur. Bazen bilgisayarı yeniden başlatınca ikonların yeri değişir ki bu herkesi sinir eder. Eğer iş yerinde; uygulamalar solda, kısayollar sağda, yapılması gerekenler şu köşede olsun gibi bir düzenleme sizi mutlu edecekse size Fenses gerekiyor demektir. ...