Posts

Kriptoparalar hayatımıza hızla girdiler. Bununla birlikte teknik ve parasal yönlerden bir çok yeni kavram ortaya çıktı. Ben bugün Coin, Token ve Altcoin hakkında bilgi vermek istiyorum. Kafa karıştıran bu kriptopara kavramlarını basitçe ele alıp örneklendireceğim. Kriptopara Nedir? Kriptopara, alım satım aracı olarak bildiğimiz para türlerine alternatif olarak geliştirilmiş dijital varlıklardır. Bu varlıkların gücü şifreleme teknolojilerine dayanır. Bu sayede paranın üretimi, transferi şeffaf bir şekilde güvenle sağlanır. En çok bilineni Bitcoin olmakla birlikte piyasada onlarca farklı kriptopara bulunmaktadır (Örneğin, Ethereum, Bitcoin Cash, Ripple gibi). Kriptoparalar ülkelerin merkez bankaları gibi devlet kurumlarına bağlı çalışmayıp merkezsiz işlem görürler. Bu sebeple; tüketiciyi devlet kanunları güvence altında almaz. Sonuç olarak kriptoparanın ne olduğunu anlamadan yatırım yapmak oldukça risklidir. Getiri ve götürüleri birlikte öğrenilmeli ve ondan sonra yatırım kararı alınmasında fayda var. ...

Son günlerde bitcoin fiyatlarının hızla artması bitcoine olan ilgili inanılmaz artırdı. Teknik detaylara hakim olmayan bir çok kişi de bitcoin alıp satmaya başladı. Bu sebeple ben de kripto paranın risklerine değinmek istedim. Bitcoin Cüzdanları Ne Kadar Güvenli? Öncelikle Bitcoin Nedir?, Bitcoin Nasıl Alınıp Satılır? yazılarımı okumanızı öneririm. Blockchain Teknolojisi Bizim bugün bitcoin konuşuyor olmamızın sebebi; bitcoinin altyapısı olan "blockchain'in bize sunduğu yeniliklerdir. Bu altyapı dağıtık, ortada aracının olmadığı bir güven protokolünü bize sunuyor. Bu protokol sayesinde kazanılan esneklik ve çok düşük komisyonlar kripto paraları cazip hale getiriyor. Kripto paralarla birlikte ortaya çıkmış olan ICO (initial coin offering) fonlama yöntemi de kripto paraya olan ilgili artırdı. Aslında kitle fonlaması uzun süredir olan bir kavram. Fakat ICO’lar bunu daha da esnek hale getirdi. ICO‘lara “kitle fonlama 2.0” diyebiliriz. ...

Proof of Work Nedir? “Proof of Work” yani “İş İspatı” genel yaklaşımla; istek sahiplerinin ne kadar hevesli olduklarını anlayabilmek için onlardan talep edilen fedakarlığı ispat etme eylemine verilen isimdir. Bu tanımı dijital para madenciliği açısından detaylandıralım. “Proof of Work” yani kısaca PoW, bitcoinin keşfinden önce Cynthia Dwork ve Moni Naor tarafından ortaya atılmış bir kavramdır. 2008 yılında Nakamoto bu kavramı mucitliğini yaptığı bitcoin‘in altyapısında kullanmıştır. Böylece PoW kavramı daha bilinir hale gelmiştir. Nakamoto merkezi bir otorite olmayan bir yapı kurmayı hedeflediği için yapının kendini koruyacak bir kurala ihtiyacı vardı. Örneğin bir banka müdürünün “parayı gönderimini onaylama” imzasını atması daha kolay olabilir ama hiçbir otorite olmayan (yani kimsenin kimseyi tanımadığı) bir ortamda bu o kadar da kolay değil. İşte PoW buna olanak sağlar. ...

Kripto para ve blockchain kavramlarının hayatımıza girmesiyle birlikte özellikle son zamanlarda “Hard Fork” ve “Soft Fork” kavramlarını oldukça duymaya başladık. Bir çoğumuz “Soft Fork ve Hard Fork Nedir?” sorusunun cevabını çok net bilmiyoruz. Kavramlara açıklık getirerek arasındaki farkları ortaya koymaya çalışacağım. Fork Nedir? Bu "fork" kavramı maalesef yerine uygun bir Türkçe kelime bulamadığımız bir kavram. Çatallaşma deniyor ama bu bence güzel bir çeviri değil. Benim kulağıma "farklılaşma" daha uygun geliyor. Fork kavramı yazılımcıların aşina olduğu bir terimdir. Fork (çatallaşma veya farklılaşma), bir projenin kaynak kodlarından yola çıkarak farklı bir yolda ilerleyen yeni bir proje oluşturmaya denir. Açık kaynak kodu projelerinde oldukça görülür. Eğer yapmak istediğiniz iş mevcut proje ile yapılamıyor ama sizin başlamanızı sağlayacak özellikler o projede varsa o zaman o projeyi "fork" yaparak kendi projenize başlarsınız. Kripto para madenciğiyle birlikte "Soft Fork ve Hard Fork" kavramları ortaya çıkmıştır.. Kripto Paralarda Neden Fork/Ayrışma Yapılır? Bildiğiniz gibi bitcoin (ve alt coinlerde) madencilik kuralları herkesin bildiği ve uyduğu kurallardır. Bu kurallar dahilinde madencilik yapılır. Peki madenci yazılımcıların bir kısmı bu kuralları değiştirmek için hem fikir olursa ne olur? Bu yapılar dağıtık olduğundan ve merkezi kontrollü olmadıklarından küçük ve yetkili bir ekibin kararıyla yola devam edilemez. Eğer değişiklik isteği büyük bir taraftar kitlesi toplarsa bu adndan itibaren kuralların değişeceği yeni bir "fork" yapılacağı duyurulur ve kurallar ortaya konur. Peki, akla şöyle bir soru gelebilir: “Merkezi otorite yoksa ben de bir “fork” yapabilir miyim?” Cevabı “evet”. İsteyen herkes yapabilir. Fakat madencilerin sizi takip etmesi ve sizin kurallarınıza uyması için topluluğun çoğunun sizin ayrışmanızı kabul etmesi gerekir. Bu da yapıyı çok iyi biliyor olmanızı ve ortaya süreceğiniz ayrışmanın önemli artıları olmasını gerektirir. Bu sebeple bazı ayrışmalar kabul görürken bazıları da başarısız olabilir. ...

ICO’nun ne olduğu konusunda önceki yazımda bilgi vermiştim. Kripto para kullanımı ve ICO fonlaması yaygınlaşınca piyasaya blocakchain ve kripto para tabanlı bir çok yeni proje ortaya çıktı ve çıkmaya devam ediyor. Öyle ki; ICO ile fon toplayan projeleri takip etmek de oldukça zorlaştı. Yaptığım internet gezintilerin ardından en çok bahsedilen başarılı ICO girişimleri hakkındaki bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum. Projeleri seçerken en çok adını duyduklarımı ve bana ilginç gelenleri seçtim. Sıralamayı da rastgele yaptım ama en önemlisini sona sakladım. ...

Önceki yazımda ICO (initial coin offering)’nun tanımı hakkında bilgiler vermiştim. Şimdi de bu fonlama yönteminin nasıl çalıştığı hakkında bilgi öğrenelim. ICO nasıl çalışır? [caption id=“attachment_3569” align=“aligncenter” width=“614”] ico-nasil-calisir?[/caption] Yatırım almak isteyen girişimci öncelike projesinin duyurusunu yapar. Bu duyuruyu web sitesinde veya popüler forumlarda (Bitcointalk) yaparlar. ICO fonlamasının özellikle blockchain veya kripto para projelerine dayandığından daha önce de bahsetmiştim. Fonlama için belli bir süre ve belli bir hedef yatırım tutarı belirlenir. Yatırım yapmak isteyenler web sitesine girip USD, EUR, BTC, ETH gibi bir para birimleriyle “token” satın alırlar. Fonlama bitip proje hedefine ulaştığında yatırımcı anlaşmasına göre ya token elde eder veya örneğin bitcoin gibi bir kirptopara cinsinden ödeme yapılır. Eğer proje çok ilgi gören ve başarılı bir proje ise çok karlı bir yatırım olarak geri dönebilir. ...

ICO Nedir? ICO, blockchain ve kripto para teknolojilerini içeren projelerde girişimcilerin başlangıç yatırımını sağladıkları bir çeşit kitle fonlamasına verilen isimdir. Özellikle blockchain kavramının yaygınlaşması, bitcoin ve ethereum gibi kripto paraların kullanımının artmasıyla birlikte ortaya çıkmıştır. Günümüzde bir ICO ile hayata geçen onlarca başarılı proje bulunmaktadır. [caption id=“attachment_3580” align=“aligncenter” width=“600”] ico nedir?[/caption] Kitle Fonlaması Nedir? (Crowdfunding) Kitle fonlaması, klasik finansal araçlara (bankadan kredi çekme) alternatif olarak gelişen bir sistemdir. Projenizi anlatıp yatırımcılardan projeye online yatırım yapmasını istiyorsunuz. Genellikle yatırım tutarları daha az ama yatırımcı sayısı çok fazla oluyor. Anlaşmanıza göre ya proje yeterli fonu toplarsa yatırımcıya bir takım getiriler sunuyorsunuz. İşte ICO; bu kitle fonlamasının ağırlıkla "kripto para" temelli projelerindeki ismidir. ICO Nedir? Nasıl Popüler Oldu? Kitle fonlaması ve kripto paraların yaygınlaşması insanların ilgisini bu yöne doğru çekti. Yazılım teknolojilerine dayalı bu projelerin kısa sürede ne kadar değer kazandığını gören herkes ufak ufak yatırım yapmaya başladı. Söz konusu kripto para olunca yatırımı para ile yapmanın yanı sıra BTC, ETH gibi kripto paralarla da yapmak mümkün. Bu fonlama türüyle ortaya çok başarılı projeler çıktı. Bu başarı da yeni girişimcilere ilham verdi. Böylece ICO kavramı popüler halde geldi. Token Nedir? ICO ile ilgili yazılarda sıkça "Token" kavramıyla karşılaşırız. Türkçe "jeton" anlamı aslında çok uzak bir anlam değil. Token, proje içinde sunulan hizmeti kullanmanızı sağlayan haktır. "Kullanım hakkı" da diyebiliriz. Projeye yatırım yapanlara belli miktarlarda token verilir. Token'lar bitcoin alım satımı olan kripto para olabileceği gibi proje içinde geçerli bir para cinsi de olabilir. Yeterli fon sağlanıp proje hayata geçtikten sonra yatırımcılar bu token'ları kullanabilir veya satıp tamamen çıkabilirler. IPO ve ICO'nun Farkı Nedir? IPO(initial public offering) ve ICO görünüşte birbirine benzerler. İkisi de bir kitlenin yatırımıyla bir projeyi hayata geçirmeyi ve oluşan değerden yatırımcılara pay vermek üzerine kuruludur. Fakat IPO yatırımcıları genellikle daha büyük sermayecilerdir. Bunun yanında ICO ile bir projeye 100$ bile yatırım yapılabilir. Diğer bir fark ise; ICO fonlaması sonucunda yatırımcıya para değil "kripto para" verildiğinden ICO bir çok ülke kanununa tabi değildir. Halbuki IPO fonlamaları tamamen yasalarla takip edilir. Yeni ICO Projelerini Nasıl Takip Edebilirim? ICO yatırımları bu kadar ilgi görünce elbette bunları takip etmek amaçlı bir çok site kurulmuş. Bu sitelerde yatırım bekleyen girişimleri takip etmek mümkün. Projelerin tanıtımı, altyapıları hakkında yazılan makaleler, yatırım için ne kadar süre kaldığı gibi yatırımcıya yön verecek bilgilere ulaşmak mümkün. Benim araştırma sırasında karşılaştığım ve beğendiğim ICO takip sitelerini paylaşıyorum: ...

Cüzdanımızdaki bitcoinleri başka cüzdanlara transfer edebiliriz. Bunu EFT gibi düşünebilirsiniz. Bu işleme “bitcoin çekme” de denir. Şimdi “Bitcoin Transferi Nasıl Yapılır?” konusunda bilmeniz gerekenlere bakalım. Öncelikle “Bitcoin Nedir?", “Bitcoin Nasıl Alınıp Satılır?” ve “Kripto Borsalarda Emir Verirken Bilmemiz Gerekenler” yazılarımı da okumanızı tavsiye ederim. Bitcoin Transferi Nasıl Yapılır? Bitcoin Yatırma ve Bitcoin Çekme Ben aşağıda "bitcoin çekme" adını verdiğimiz işlemi anlatacağım. Yani kendi hesabımızdaki bitcoinleri bir başkasının hesabına göndermek. Benzer mantık "bitcoin yatırma" da herhangi birisinin kendi hesabındaki bitcoinleri sizin hesabınıza göndermesine denir. Konun tek tarafını öğrenince diğer tarafı da öğrenilmiş olur. TL ile satın aldığımız bitcoin, işlemin ardından bitcoinler cüzdanınızda hemen görünmez. İşlemi gerçekleştiren aracı şirket işlemi bitcoin ağına bildirir ve işlem ağda hızlıca dağılır. İşlem ağdaki madenciler tarafından kontrol edip onaylanır. Bir işlem en az 6 onay aldıktan sonra “gerçekleşti” olarak algılanır ve ondan sonra cüzdanınıza yansır. Artık harcanabilir olur. Cüzdanlarda işlemin kaç onay aldığını görmek mümkündür. Onaylama işleminin hızı ödenen komisyona bağlıdır. Şimdi başka bir cüzdana transfer etme konusuna geçelim. ...

Apple WWDC İlkbahar 2017 etkinliğinde yeni iOS 11 güncellemesini duyurdu. Control Center, App Store gibi uygulamalarının değiştirildiği ve daha bir çok kullanım kolaylığı sağlayan yeni özellikler duyuruldu. iPhone, iPad, iWatch için ayrı ayrı özellikler bizleri bekliyor. Şu an geliştiriciler için iOS 11 Beta versiyonu yayınlandı. iOS 11 yayınlanma tarihi 2017 Sonbahar’da olacak. Şimdi iOS 11 ile gelen yeniliklere kısa kısa göz atalım: Mesajlar (iMessage) Mesajlar artık iCloud'a aktarılıyor. Mesajlara tüm apple cihazlarından ulaşmak mümkün. Siri Artık dilden dile çeviri yapabiliyor. Şu an 6 dil destekleniyor ama Türkçe tok maalesef. Sese vurgu özellikleri eklenmiş. Gerçek bir insanla konuşma hissi sağlanıyor. Siri'nin makine öğrenmesi (ML - Machine Learning) ile kullanıcıyı daha iyi tanıyıp daha isabetli iletişim kurması hedeflenmiş. Fotoğraflar (Photos) JPEG yerine HEIF formatı geliyor. 4K videoların daha az yer kaplaması için HEVC (High-Efficiency Image Format) formatı geliyor. Bu uygulama da yine makine öğrenmesiyle resimleri analiz ederek etkinlikleri etiketleyecek. Örneğin bir fotoğrafın "düğün" fotoğrafı olduğunu anlaması ve sınıflandırması gibi. Kontrol Merkezi (Control Center) Tasarımı tamamen yenilendi. Artık daha az hareketle kontrol sağlanacak. Kontrol merkezini artık özelleştirebileceğiz. Bu büyük eksiklikti. Mobil veriyi kapatıp/açmak için ayarlara gitmek gerekiyordu. Kilit Ekranı ve Bildiri Merkezi Bu iki ekran birleştirildi ve kullanımı kolaylaştırıldı. Artık yukarı ve aşağı kaydırarak hem bildirim hem de mesajlara ulaşmak mümkün olacak. Haritalar (Maps) Haritalar uygun yerlerde mekan içinde de çalışacak. AVM, havaalanı gibi yerlerde yönlendirmeler için oldukça güzel bir özellik olacak. Ülkemiz ne kadar desteklenir göreceğiz. Ek olarak; navigasyon esnasında şerit desteği geliyor. Genellikle dönüşlerde hangi şeritte olduğumuzu anlamak zor olur. Burada bize yardımcı olarak hangi şeritte kalmamız gerektiği konusunda yardımcı olacak. Rahatsız Etme Modu (Do Not Disturb While Driving) "Rahatsız Etme" özelliğiyle artık isterseniz araba kullanırken bildirimler sizi rahatsız etmeyecek. Apple Müzik (Apple Music) Arkadaşlarımızın dinlediği müzikleri artık görebileceğiz. Artık MusicKit sayesinde geliştiriciler Apple Music'e ulaşabilecekler. Bu sayede 3. parti yazılımları artacaktır. App Store Uzun süredir tasarımı değişmeyen App Store artık yeni görünümüyle karşımıza çıkacak. "Today" isimli yeni bir sekme geliyor. Oradan yenilikleri daha odaklı takip edebileceğiz. Oyunlar sekmesi ayrıştırılmış. Uygulama içi satın alma daha da kolaylaşacakmış. Makine Öğrenmesi API ve Artırılmış Gerçeklik API Günümüzde makine öğrenmesi çok etkili kullanılmaya başlandı. Apple bunun için Core ML adında bir geliştirici API'si geliştirmiş. Özellikle "Artırılmış Gerçeklik / Augmented Reality" konusunda demolar yapıldı etkinlikte. AG için ARKit adında bir API çıkıyor. Nesneleri tanıma konularında oldukça yol alınmış. Geliştiriciler bu API lerle çok orijinal uygulamalar geliştirebilir. iPad İçin Yeni "Dock" MacBook'ta yer alan "Dock" artık iPad'lere de geliyor. Burada hedef kullanım kolaylığı ve cihazlar arasında geçişin hissedilmemesinin sağlanması. Sürükle Bırak Uzun süredir beklenen "sürükle bırak" iPad'lere geliyor. Uygulamalar arasındaki etkileşim bu sayede daha rahat hale geliyor. Örneğin bir fotoğrafı sürükleyerek mail uygulamasına eklemek mümkün olacak. Yeni "Files/Dosyalar" Uygulaması Artık bir çok bulut dosya saklama servislerine (google drive, dropbox gibi) tek bir yerden ulaşabilirsiniz. Ayrıca dosyalarınız iCloud üzerinden tüm cihazlarınıza eşitleniyor. Artık hangi dosyam nerede gibi sorunlar azalacak. Apple Pay Bizim ülkemizde çok kullanılmasa da yeni "kişiden kişiye ödeme" özelliği geliyor. Umarız bizde de bu ödeme sitemleri yaygınlaşır. iOS 11 Çıkış Tarihi Önceden de söylediğimiz gibi şu en beta versiyonu geliştiriciler için mevcut. Diğer cihazlara 2017 Sonbahar'da gelecek. iOS 11'in yükleneceği en eski modeller; En eski iPhone 5s, iPad mini 2 ve iPod touch (6. nesil) olacak. Benim Yorumum Bir süredir gözüme çarpan ve beklediğim bir çok yeniliği görebiliyorum bu güncellemede. Özellikle düzenlenebilir kontrol merkezi, daha kullanışlı bir App Store, Dosyalar uygulaması beklediğim özelliklerdi. Yeni eklenen Core ML ve ARKit API'leriyle yenilikçi uygulamar yazmak mümkün olacak. Merakla bekliyoruz. Son olarak, en çok okunanlarda yer alan; “iPhone 7 Pil Ömrünü Uzatmak İçin Öneriler” ve “iPhone 7 İlk Şarj Önerileri” yazılarımı okumanızı tavsiye ederim.

Bitcoin alıp satmadan önce mutlaka bitcoin’in ne olduğunu ve bitcoin hakkındaki genel bilgileri öğrenmenizi tavsiye ederim. Bitcoin alıp satmanın riskli bir iş olduğunu lütfen unutmayın. Tüm risk size aittir. Şimdi gelelim “bitcoin nasıl alınır? nasıl satılır?” konusunun detaylarına… Yurtiçi Sitelerde Bitcoin Nasıl Alınır? Konuyu yeni öğrenenler için en pratik yöntem aracı sitelerden bitcoin almaktır. Şu an Türkiye'de faaliyet gösteren ve bildiğim BtcTurk.com, koinim.com, paribu.com, dpara.com ve bitlo.com sitelerinden birisine üye olarak hemen bitcoin alıp satmaya başlayabilirsiniz. TL Transferi ve Bitcoin Alımı Öncelikle bir ödeme yöntemiyle (eft, havale, papara gibi) sitede açtığınız hesaba para göndermeniz gerekiyor. Bu transferler bazen ücretsiz bazen de ücretli olabiliyor. Paranız sisteme geçtikten sonrası "borsadan hisse senedi almaya" çok benziyor. İsterseniz piyasa fiyatıyla, isterseniz fiyatı siz belirleyerek hemen emir verebilirsiniz. Eğer verdiğiniz fiyat tahtada karşılık bulursa (o fiyattan BTC satmak isteyen birisi varsa) işleminiz hemen gerçekleşir. Paranız hesabınızdan düşer ve BTC hesabınıza girer. Burada sitelerin her işlem için "işlem komisyonu" aldıklarını unutmayınız. Alım/Satım Arasında Neden Fark Var? Bitcoin aldıktan hemen sonra satmaya kalkarsanız büyük ihtimalle zarar edersiniz. Tüm para piyasalarında olduğu gibi bitcoin piyasasında da alış ve satış fiyatı arasında bir fark bulur (buna spread deniyor). Bunu da unutmayalım. Yurtdışı Sitelerde Bitcoin Nasıl Alınır? Yurtdışında bitcoin alıp satmak için çok daha fazla alternatif var (coinbase.com, cex.io, paxful.com gibi). Bu sitelerin para transferi kabul ettikleri ülke bankalarından para göndererek veya kredi kartı ile bitcoin almak mümkün. Fakat benim yaptığım araştırmada ve ülkemizdeki düzenlemeler gereği şu anda yerel banka hesabınızdan yurt dışındaki bir web sitesi hesabına bu tür bir para transferi yapmanız mümkün değil. Yani yasal değil. BDDK, online olarak transfer edilen paranın mutlaka ülke içinde transfer edilmesini şart koşuyor veya Swift sistemiyle alıcı ve satıcının banka hesapları arasındaki transfere izin veriyor. Böyle olunca tek seçenek de kredi kartı ile satın almak oluyor. Fakat ben bunu da denedim. Kartla alışverişlerde alınan komisyonlar yüzünden astarı yüzünden pahalı oluyor. ...

Bitcoin Nedir? Bitcoin, 2009 yılında Satoshi Nakamoto takma adında birisi tarafından ortaya atılmış olan bir tür dijital paradır. Kendine özgü üretilme ve ihraç edilme yöntemi vardır. Bitcoin alım satımında ve takasında herhangi bir merkezi otoriteye veya ülkeye bağımlılık yoktur. Resmi bir aracı olmadığından işlem komisyonu çok azdır. Bitcoin, blockchain adı verilen dağıtık bir veri saklama yapısı kullanmaktadır. Bitcoin matematiksel bir problemin çözülmesiyle üretilir. Güçlü bilgisayar havuzları bu problemi önce çözmek için yarışırlar. Bitcoin, bilinen ilk şifrelemeye dayalı paradır. ...

Günümüzde oldukça popüler hale gelen bitcoin hakkında en çok sorulan sorulara cevaplar hazırladım. Bitcoin ile ilk defa tanışıyorsanız önce “Bitcoin nedir?” konulu yazımı okumanızı tavsiye ederim. Bitcoin Neden Bu Kadar Popüler? "Bitcoin nedir" sorusunun cevabını kısaca öğrendik. Peki nasıl bu kadar popüler oldu? Ülke sınırı yok, kanunlarana tabi değil, kart ücreti gibi ücretler yok, komisyon yok, gizlilik var ve çok kolay. İşte bu sebeplerle bitcoin kullanımı hızla yayıldı. Sağlam bir altyapısı olması da etkili elbette. Satoshi Nedir? "Bitcoin nedir" sorusunun devamında "Satoshi nedir?" sorusu geliyor desem abartılı olmaz. Bitcoin'in para birimi BTC olarak kullanılır. Kuruş olarak en küçük kısmı da 100 milyonda 1 BTC'dir. Buna da "Satoshi" adı verilir. Bitcoin Nasıl Üretilir? Bitcoin'in tamamen şeffaf bir teknolojisi vardır. Tamamen açık olan teknik dokümantasyona göre madencilik için karmaşık matematik işlemlerini yapmak gerekiyor. Bu da oldukça kuvvetli CPU (işlemci gücü) ihtiyacı anlamına geliyor. Bu gücü harcayıp istenen problemi çözen ve bunu kanıtlayanlara ödül olarak bitcoin verilir. Bitcoin böyle ihraç olur. Bunun dışında el değiştirerek tedavülde dolaşır diyebiliriz. Madencilik Havuzu Nedir? İlk çıktığı senelerde madencilik daha çok getirisi olan bir işlemdi. Çünkü geçen her sene madencilikten elde edilen bir blok için verilen ödül yarıya düşüyor. 2017 itibariyle bu ödül 12.5 BTC. Dolayısıyla madencilikte de havuzlar oluşturarak daha verimli işbirlikleri sağlanıyor ve güçler birleştiriliyor. Çözülmesi beklenen problemde bir rastlantısallık da söz konusu. O yüzden örneğin 100 cihaz ayrı ayrı çalışırsa içlerinden birisi yarışı kazanacak ve diğerlerinin harcadığı zaman ve elektrik boşa gidecektir. Üstelik tek bir cihazın bitcoin üretmesi kabul edilebilir süreler değildir. Bu sebeple havuzlar oluşmuştur. Havuzlarda çeşitli kazanç modelleri vardır. Şu an o konuya girmeyeceğim. Siz de bir bitcoin madencilik cihazı alıp bu tür bir havuza dahil olabilirsiniz. ...

Bir önceki yazımda şifre güvenliğinden bahsetmiştim. Şimdi de bu kadar önemli olan şifremizi elde etmek için ne tür yöntemler kullanıldığından bahsetmek istiyorum. Öncelikli amacım farkındalık yaratıp şifrelerimizi daha güvenli tutabilmek ve şifre kırma yöntemlerinden korumak… Şifre Kırma Yöntemleri ve Önlemler 1. Sözlük Saldırısı (Dictionary Attack) Çok kullanılan kelimelerden oluşan bir sözlükten çeşitli kombinasyonlarla şifre tahmin yöntemidir. Korunmak için basit kelimelerden oluşan şifreler kullanmamak gerekir. Sistemin bizi koruması için belli bir hatalı deneme sonrasında girişin kitlenmesiyle olur. Günümüzde bu yöntem çok acemi sistemleri kırabilir. 2. Yüklenerek Saldırma (Brute Force Attack) Bu yöntem sözlük saldırısına benzer. Burada saldıran sözlüklerle yetinmeden belli mantık çerçevesinde tüm ihtimalleri dener. Örneğin 1'den 9999999999'a kadar tüm rakamları şifre olarak dener. Burada da korunma yöntemi belli deneme sonrası girişin kitlenmesidir. Şifre sahibi olarak karmaşık şifre çözüm olacaktır. 3. Rainbow Table Attack Bunun açıklaması biraz daha teknik. Bir çok şifre kriptolu tutulur ve tahmin etme sırasında saldıran denenen şifreleri kriptolaması gerekir (hashing. Bu da bir bilgisayar için zaman alır. Bir çok verinin kriptolu halinin hesaplanmış değerlerinin paylaşıldığı "rainbow table" denen yapılardan faydalanılır. Bu sayede deneme süresi kısalır ve çok fazla ihtimal ile saldırı denenir. Aslında "rainbow table" kavramı bilimsel araştırmalardaki hesaplamaları hızlandırmak için çıkmış bir kavram ama kötü amaçlar için de kullanılıyor maalesef. 4. Oltalama (Phishing) Bu kullanıcıyı aldatarak şifreyi kendi elleriyle teslim etmesine denir. Örneğin gmail.com'a girerken yanlışlıkla gmaiil.com yazdınız. Eğer bir kişi bu ismi önceden alıp görüntüsünü gmail.com ile aynı yaparsa hiç farketmeden şifrenizi girersiniz. Üstelik kötü niyetli kişi şifrenizi alıp sizi doğru adrese de yönlendirirse hiç farkına bile varmazsınız... İşte buna oltaya gelmek deniyor. Korunmak için önemli adresleri elden yazarak değil yerimlerinden çağırmanız tavsiye edilir. Gelen e-postalardaki linklere tıklarken de çok dikkat etmek gerekiyor. 5. Sosyal Mühendislik (Social Engineering) Şifre kırma için sosyal mühendislik de oltalamanın daha modern bir yöntemidir. Hedef aldığınız kullanıcıyı sosyal ortamda takibe alırsınız ve ondan bilgi sızdırmak için açıklar yakalarsınız. Örneğin büyük bir şirkette birisi sizi arayıp "Ben IT bölümünden arıyorum, bir güncelleme için şifrenize ihtiyacımız var" diye arayıp dikkatsiz davranırsanız rahatlıkla şifrenizi sizden alabilir. Bu çok kolay değil gibi görünse de inanın öyle yöntemler geliştiriliyor ki farkına bile varmazsınız... Bunun tek çözümü "farkındalıktır". Bu konularda eğitimli olmak gerekir. Hiç kimseyle telefonda bilgi paylaşmamak, gelen e-postalara şüphe ile yaklaşmak gerekir. Emin olmadan cevap verilmemeli gerekirse telefon ile dönüş yapılmalıdır. 6. Zararlı Yazılımlar (Malware) Bilgisayarınıza sızmış kötü amaçlı bir yazılım yazdığınız şifreleri kaydedebilir veya ekran görüntüsü kaydedip kötü niyetli sahibine bilgi uçurabilir. Bundan korunmak için kesinlikle virüs tarama yazılımları kullanmak, güvenilmeyen yazılımları yüklememek gerekmektedir. Bu tür bir durumdan şüphelenirseniz hemen tarama yapıp şifrelerinizi değiştirmeniz gerekir. İnternet kablosunu çekmek veya kablosuz ağı kapatmak bile gerekebilir. Bir hikayeye göre; önemli bir şirketin girişine bilerek bir usb disk bırakılmış. Bunu bulan kişi sevinçle alıp hemen bilgisayarına takıp kullanmaya başlamış ve işte böyle zararlı yazılımların bulaşmasına neden olmuş (bu anlattığım USB disklerin çok değerli olduğu yıllardan kalma bir hikaye)... 7. Çevrimdışı Elde Etme (Offline Cracking) Diyelim ki güvenlik için internete bağlı kalmıyorsunuz. Bu durumda bile tehlikedesiniz! Eğer şifrelerinizi bir .txt dosyasında tutuyorsanız ve 30 saniyeliğine masanızdan kalkarsanız bittiniz demektir. Şifrenizi açık bir şekilde saklamayın. Kağıtlara yazıp masanıza koymayın. Ortalıkta bağırarak söylemeyin. Telefonda oğlunuza söyleyeceğiniz facebook şifrenizi arkanızdaki birisi rahatlıkla duyabilir. Özellikle de açık alanlarda şifre telaffuz etmeyin ve hatta akıllı cihazınızdan şifre bile girmeyin. 8. Sinsice Bilgi Çalma (Shoulder Surfing) Çalıştığınız ortamda -bir sebepten- bulunan yabancılar siz farketmeden hassas bilgiler çalabilirler. Hedefli bir saldırıda temizlikçi rolünde bir siber saldırgan anlık dalgınlığınızla şifrenize ulaşabilir. Bu biraz fantastik bir yöntem gibi görünse de uygulanmışlığı vardır. Eğer milyon dolarlık bilgilerle uğraşan bir rolünüz varsa inanın bu tür saldırılar her an olabilir! Çözüm yine farkındalık ve eğitimden geçiyor. 9 Tahmin Etmek (Guess) Şifre konusuna özen göstermeyen kişiler duygularıyla davranarak şifre belirlerler. Çok yakın bir arkadaşın bunu tahmin etmesi hiç de zor olmaz. Sevdiği hayvanın adından çocuğunun adına, doğum tarihine kadar veya sevdiği müzik grubunun adına kadar kolayca tahmin edilebilir şifreler insanın başını derde sokar. Sakın böyle şifreler belirlemeyin! 10 Tek Şifre Kullanma (One Password) Bir şekilde şifreniz çalınırsa unutmayın o şifreyle bir çok servise de giriş denemesi yapılabilir. Eğer heryere tek bir şifre verdiyseniz hapı yuttunuz. Bundan korunmak için her üyelikte ayrı şifreler verin. Şifrelerinizi de bir program ile saklayın (bu konuyla ilgili yazımın linkini en aşağıda bulabilirsiniz). Özetle Özetle en çok kullanılan şifre kırma yöntemleri bunlar. Peki diyelim tüm bunlardan korundunuz. İhtimal %0 diyebilir miyiz? Hayır! Bakın yaşanan bir örnek daha... Çok önemli bir kişi bir PC sipariş ediyor. Bu sipariş bilgisini gören bir korsan o pakete önceden ulaşmanın yolunu buluyor. Çok kısa sürede donanımın içine kötü niyetli bir yazılım yerleştiriyor ve tekrar paketliyor. Paket ilgili kişiye ulaştığında hiçbir şeyden haberi olmadan kullanmaya başlıyor ve tüm verilerini kaptırıyor... Yani neymiş? Teknoloji dünyasında %100 güvenlik diye bir şey yokmuş! Bir sonraki yazımda güçlü bir şifreyi nasıl oluştururuz ona bakacağız. Şifre kırmayı güçlü şifre ile önleyebiliriz ...

Sosyal medya ile ilgili sanırım herkes “kesin bilgi yayalım” söylemini duymuştur. İşte sorum tam da bu! Gerçekten kesin bilgi mi? Yayalım mı? Kesin Bilgi Yayalım! İnternet hayatımızda yokken bilgiye ulaşmak cidden daha zordu. Teknolojinin gelişmesi bu anlamda gerçekten faydalı oldu. Artık kitap karıştırmak veya büyüklerimizden duyduklarımızı cımbızla çekmek yerine google'lamak yetiyor(!) Fakat bu gelişim bir noktadan sonra bilgiye erişime zarar vermeye de başladı bana göre. Nasıl mı? ...

Usb bellek hayatımızın vazgeçilmez cihazlarından biridir. En az birkaç adet almışlığımız vardır mutlaka. Peki bu cihazları alırken nelere dikkat etmeliyiz? Buna ilişkin bazı ipuçlarını derledim sizlerle paylaşıyorum... USB Bellek (flash bellek) Nedir? USB bellek veya flash bellek de dediğimiz cihazlar veri depolamaya yarayan ve elektrikle tekrar tekrar programlanabilen cihazlardır. Tümleşik USB bağlantısı sayesinde kolayca bilgisayar bağlanıtısı kurabilirler. Optik disklere göre de boyutları oldukça küçüktür. Teknolojinin gelişmesiyle depolama kapasiteleri oldukça yükselmiştir. İşten eve veya okuldan eve veri taşıma gibi ihtiyaçlarda oldukça kurtarıcı bir üründür. Boyutları da küçük olduğundan rahatça taşınabilir. Hatta anahtarlık şeklinde olanları da mevcuttur. ...